Ja chcę wyjść z siebie, przejść siebie, dokonać rzeczy niemożliwej, wypełnić zadanie niesłychane, zrealizować wizję, stworzyć obraz przekonywający bezwzględnie, zbudować go decyzjami. A.W.
We Wrocławiu trwa wystawa Patrząc na świat od nowa. O poetykach widzenia w sztuce XX i XXI wieku z FOLTA Collection, inaugurująca działalność instytucji powołanej przez Ewę i Krzysztofa Folta. Kuratorski wybór Małgorzaty Ludwisiak – blisko 60 dzieł z budowanej od ponad dwóch dekad kolekcji – nie ma charakteru przekrojowego. To opowieść, w której punktem wyjścia jest perspektywa kobiet-artystek, organizująca rytm i kierunek całej ekspozycji.
Kuratorka oparła wystawę na zestawieniach i dwugłosach: Natalii LL z Louise Bourgeois, Wojciecha Fangora z Andrzejem Wróblewskim. Obok klasyków polskiej sztuki powojennej XX wieku, takich jak Henryk Stażewski, Roman Opałka czy Jerzy Nowosielski, pokazano również prace Tracey Emin czy Alexa Katza. Istotnym gestem wystawy jest przywrócenie widzialności artystkom działającym we Wrocławiu w latach 50.–70., między innymi Annie Szpakowskiej-Kujawskiej, Halinie Wrzeszczyńskiej i Wandzie Gołkowskiej.
Wystawa stanowi próbę generalną konstrukcji (czy też – rekonstrukcji?) świata widzianego, przeżywanego i projektowanego przez kobiety-artystki różnych pokoleń, świata od podszewki, w którym rozbrzmiewa ich dwugłos z artystami. Publiczność może przyjrzeć się z nowej perspektywy takim kwestiom jak relacje miłosne, społeczna rola kobiet, marzenie senne, pamięć czy rola dzieła sztuki w konstruowaniu modeli rzeczywistości – tak swoją koncepcję kuratorską opisuje Małgorzata Ludwisiak.
Na ekspozycji zaprezentowano jedno z kilku znajdujących się w zbiorach FOLTA Collection dzieł Andrzeja Wróblewskiego przedstawiających żonę artysty karmiącą ich pierworodnego syna Andrzeja, zwanego w domu Kitkiem – Teresa karmiąca. Kompozycja figuralna nr 513.
Rozpiętość czasowa między najstarszym a najnowszym dziełem wynosi 82 lata – od Portretu długowłosej dziewczyny Mojżesza Kislinga z 1942 roku po kompozycję przestrzenną Open Wound Mire Lee z 2024 roku. Wystawie towarzyszy wydawnictwo pod redakcją kuratorki.
Wystawa czynna od 5 czerwca do 30 listopada 2026 Kuratorka: Małgorzata Ludwisiak FOLTA Collection, ul. Tęczowa 31D, Wrocław https://foltacollection.org
Jesteśmy dumni i szczęśliwi, że Senat Rzeczypospolitej Polskiej podjął uchwałę ustanawiając rok 2027 Rokiem Andrzeja Wróblewskiego.
“W 2027 roku przypada 100. rocznica urodzin i 70. rocznica tragicznej śmierci Andrzeja Wróblewskiego – jednego z najwybitniejszych artystów powojennych, który w swojej niespełna dwunastoletniej twórczości, osiągnął kunszt portretowania społecznych nastrojów, fizjonomicznych typów, tworzenia przenikliwych charakterystyk grup i jednostek, oddających historyczne uwarunkowania i realia wykraczające poza kondycję powojennej Polski” jak podkreśliła senator Ewa Matecka.
Dla Fundacji jest to zwieńczeniem kilkunastoletniej konsekwentnej pracy badawczej, archiwalnej i wystawienniczej, której celem jest uplasowanie twórczości artysty w należnym mu miejscu w międzynarodowym obiegu sztuki. Te rocznice stają się impulsem do wielowymiarowego programu – obejmującego wystawy indywidualne, prezentacje jego twórczości w dialog z innymi twórcami oraz projekty edukacyjne.
W Galerii Starmach w Krakowie trwa wystawa Andrzej Pawłowski zaprasza na urodziny, przygotowana z okazji setnej rocznicy urodzin artysty. Ekspozycja prezentuje najważniejsze cykle Pawłowskiego – od Gadów i Luxogramów po Genesis – zestawiając je z twórczością artystów blisko związanych z Grupą Krakowską.
fot. Marek Gardulski
Wystawa ukazuje różnorodność praktyk artysty: od eksperymentów z fotografią światła, przez realizacje kinetyczne, po prace związane z projektowaniem. Towarzyszące im dzieła twórców związanych z krakowskim środowiskiem tworzą szeroki obraz środowiska, w którym kształtowała się powojenna awangarda.
Wśród wystawianych twórców znalazło się kilkanaście wybitnych nazwisk, m.in. Maria Jarema, Jerzy Nowosielski, Tadeusz Kantor czy Jonasz Stern. Szczególne miejsce zajmują dzieła Andrzeja Wróblewskiego, których obecność podkreśla intensywny dialog między obojgiem artystami oraz ich znaczenie dla polskiej sztuki powojennej.
Wystawa czynna od 7 listopada 2025 do 30 stycznia 2026 Kurator: Robert Domżalski Galeria Starmach, ul. Węgierska 5, Kraków https://www.starmach.eu
W Muzeum Narodowym we Wrocławiu trwa wystawa Waldemar Cwenarski. Czułość. Powroty i poszukiwania, przygotowana w 100. rocznicę urodzin legendarnego malarza i rysownika (1926–1953) oraz w 70. rocznicę otwarcia Ogólnopolskiej Wystawy Młodej Plastyki „Przeciw wojnie, przeciw faszyzmowi” w warszawskim Arsenale (1955), gdzie prace artysty spotkały się z entuzjastycznym przyjęciem.
zdjęcie: Wojciech Rogowicz / Muzeum Narodowe we Wrocławiu
Ekspozycja ukazuje twórczość Cwenarskiego jako wyjątkowo przejmujący zapis dramatycznych czasów pokolenia naznaczonego piętnem II wojny światowej, a zarazem uniwersalną, pełną emocji opowieść o potrzebie bliskości i miłości. Ekspresyjna technika malowania, niezwykłe wyczucie koloru i dążenie do syntezy przy zachowaniu maksymalnej siły wyrazu świadczą o wielkiej indywidualności artysty.
Prace Cwenarskiego zestawiono po raz pierwszy z szerokim kontekstem sztuki polskiej i zagranicznej: z możliwymi inspiracjami (Witold Wojtkiewicz, Tadeusz Makowski, Georges Rouault, Käthe Kollwitz, Frans Masereel), twórcami pokolenia „Arsenału” (Andrzej Wróblewski, Marek Oberländer, Jan Lebenstein, Jerzy Panek) oraz przedstawicielami tzw. Nowych Dzikich (Zdzisław Nitka, Ryszard Grzyb, Anka Mierzejewska). Łącznie prezentowanych jest blisko 160 dzieł w różnych technikach – malarstwo, rysunek, grafika, rzeźba i ceramika – powstałych na przestrzeni ostatnich 120 lat.
